Өзіндік психология

Өзіндік психология – бұл адамның ішкі әлемін, оның өзін-өзі қабылдауын және жеке тұлға ретінде дамуын тереңірек зерттейтін психология бағыты. Бұл әдіс сіздің шынайы «Меніңізді» ашуға, өзіңізге деген сенімді арттыруға және өмірдегі мақсаттарыңызды айқындауға бағытталған. Егер сіз өзіңізді жақсырақ түсініп, өмірлік қиындықтарды еңсеріп, толыққанды өмір сүргіңіз келсе, өзіндік психология сіз үшін тамаша жол бола алады. Бұл әдіс арқылы сіз өзіңіздің ішкі ресурстарыңызды тауып, тұлға ретінде өсіп, өмірге деген жаңа көзқарас қалыптастыра аласыз. Біздің Психотерапия: Толық нұсқаулық бөлімімізден бұл әдіс туралы көбірек біліңіз.

Өзіндік психологияның тарихы мен шығу тегі

Өзіндік психология ХХ ғасырдың ортасында пайда болған психологияның бір бағыты болып табылады. Оның негізін салушылардың бірі – американдық психоаналитик Хейнц Кохут. Ол классикалық психоанализді дамыта отырып, адамның «Менін» қалыптастырудағы өзара әрекеттесудің, әсіресе балалық шақтағы ата-анамен қарым-қатынастың маңыздылығын атап көрсетті. Кохуттың теориясы бойынша, адамның өзіндік санасының дамуына «өзіндік объектілер» – яғни, оның қажеттіліктерін қанағаттандыратын және оны қабылдайтын адамдар ықпал етеді. Бұл әдіс психодинамикалық психотерапия және Юнгтік психология сияқты бағыттармен тығыз байланыста дамыды. Өзіндік психология объектілік қарым-қатынастар психотерапиясы, Адлер психологиясы және классикалық Адлерлік психотерапия сияқты әдістермен де ортақ ізденістері бар. Бұл бағыттар адамның ішкі әлемін, оның тұлғалық өсуін және өзіндік санасын зерттеуге баса назар аударады. Кейінгі зерттеулерде трансферге бағытталған психотерапия, интенсивті қысқа мерзімді динамикалық психотерапия, динамикалық деконструктивті психотерапия және интерперсоналды психоанализ сияқты әдістермен де өзіндік психологияның кейбір аспектілері ұқсас болып келеді.

Әдістері мен техникалары

Өзіндік психологияда терапевт клиенттің өзіндік дамуына және өзін-өзі қабылдауына бағытталған ерекше терапиялық қарым-қатынас орнатады. Негізгі әдістердің бірі – эмпатия. Терапевт клиенттің сезімдерін, ойларын және тәжірибесін тереңінен түсінуге тырысады, оны ешқандай бағаламай, толық қабылдайды. Бұл клиентке өзінің ішкі әлемін ашуға, қорқыныштары мен күмәндерін жеңуге көмектеседі. Тағы бір маңызды техника – «күзгідену» (mirroring). Терапевт клиенттің өзіндік құндылығын сезінуге көмектесу үшін оның жақсы қасиеттерін, жетістіктерін және күшті жақтарын көрсетеді. Бұл клиенттің өзіне деген сенімін арттырады. Терапевт сондай-ақ, клиенттің өзінің қажеттіліктерін анықтауға және оларды қанағаттандыру жолдарын табуға көмектеседі. Бұл процесс арқылы клиент өзінің «Менін» нығайтып, өмірге деген жаңа көзқарас қалыптастырады. Психодинамикалық психотерапия сияқты, өзіндік психология да клиенттің өткен тәжірибесін зерттеуге көмектеседі, бірақ негізгі бағыт – осы тәжірибелердің қазіргі «Мен»-ге әсерін түсіну және оны жақсарту. Терапиялық қарым-қатынас клиенттің өзінің ішкі ресурстарын ашуына және өзін-өзі дамытуына мүмкіндік береді.

Өзіндік психологияны кімдер іздейді

Өзіндік психология – бұл өзінің тұлғалық дамуына, ішкі әлемін тереңірек түсінуге ұмтылатын адамдар үшін өте пайдалы. Көбінесе бұл әдісті өзіне деген сенімсіздікпен күресетін, өмірдегі мақсаттарын жоғалтқан, немесе өзінің шынайы «Менін» таба алмай жүрген адамдар таңдайды. Сондай-ақ, өмірлік қиындықтардан, эмоционалдық жарақаттардан кейін қалпына келгісі келетін, қарым-қатынастарын жақсартуды қалайтын жандар үшін де бұл әдіс тиімді. Егер сіз өзіңізді түсінбей, өмірден шағылысып жүргендей сезінсеңіз, өзіндік психология сізге жол көрсетіп, өзіңіздің құндылығыңызды түсінуге көмектеседі. Бұл әдіс психоанализ немесе психодинамикалық психотерапия сияқты басқа бағыттармен де ұқсас, бірақ негізгі назар адамның өзіндік санасын нығайтуға және өзін-өзі қабылдауды жақсартуға бағытталады. Егер сіз өзіңіздің ішкі әлеміңізді зерттеуге дайын болсаңыз, бұл әдіс сізге үлкен көмек болады.

Өзіндік психология маманы болу жолдары

Өзіндік психология маманы болу үшін арнайы білім мен кәсіби дайындық қажет. Алдымен, психология немесе психотерапия саласында жоғары білім алу керек. Содан кейін, өзіндік психология бойынша арнайы курстар мен бағдарламаларға қатысу қажет. Бұл бағдарламалар Хейнц Кохуттың теорияларына, эмпатия, «күзгідену» және басқа да өзіндік психологияның негізгі әдістеріне тереңірек енуге мүмкіндік береді. Маман болу үшін, жеке терапиядан өту де маңызды. Бұл өз «Менін» тереңірек түсінуге және клиенттермен жұмыс істеуге дайын болуға көмектеседі. Сонымен қатар, кәсіби қызметті бастамас бұрын, тиісті сертификаттар мен лицензияларды алу қажет. Сенімді маманды іздегенде, оның білімін, тәжірибесін және оның психологиялық ассоциацияларға мүшелігін тексеру артық болмайды. Психотерапия: Толық нұсқаулық бөлімінде маманды қалай таңдау керектігі туралы қосымша ақпарат алуға болады.

ЖИІ ҚОЙЫЛАТЫН СҰРАҚТАР

Өзіндік психология дегеніміз не?

Өзіндік психология – адамның ішкі әлемін, оның өзін-өзі қабылдауын, жеке тұлға ретінде дамуын зерттейтін психология бағыты. Бұл әдіс адамның өз «Менін» тереңірек түсінуге, өзіне деген сенімді арттыруға және өмірдегі мақсаттарын айқындауға көмектеседі.

Өзіндік психология қалай жұмыс істейді?

Терапевт клиенттің өзінің ішкі сезімдерін, ойларын және мінез-құлқын зерттеуге көмектеседі. Бұл әдіс клиенттің «Менін» қалыптастырушы факторларды түсінуге, өзінің қажеттіліктерін анықтауға және өзіне деген эмпатияны дамытуға бағытталған.

Өзіндік психологиядан кімдер пайда көреді?

Өзіндік психология өзінің тұлғалық дамуын қалайтын, өзінің ішкі әлемін тереңірек түсінгісі келетін, өзіне деген сенімсіздікпен күресетін адамдарға пайдалы.