Өзіндік психология

Өзіндік психология – бұл адамның ішкі әлемін, өзіндік сезімін тереңірек түсінуге бағытталған психотерапия бағыты. Ол адамның тұлғалық дамуындағы өзіндік таным мен қалыптасу процестеріне ерекше мән береді. Бұл әдіс арқылы адам өзін толыққанды сезініп, өмірдегі орнын айқындай алады. Егер сіз өзіңізді толыққанды сезініп, өміріңізге жаңа мағына бергіңіз келсе, онда өзіндік психология сіз үшін тамаша таңдау болар еді. Бұл туралы толығырақ Психотерапия: Толық нұсқаулық бетінде білуге болады. Өзіндік психология – бұл тек мәселелерді шешу емес, бұл өзіңізбен терең байланыс орнатып, ішкі үйлесімділікке жетудің жолы.

Өзіндік психологияның тарихы мен шығу тегі

Өзіндік психология XX ғасырдың ортасында америкалық психоаналитик Хельмут Кохуттың еңбектерінен бастау алады. Кохут, өзінің психоанализ саласындағы жұмыстары барысында, адамның өзіндік сезімінің қалыптасуы мен оның дамуындағы әлеуметтік және тұлғааралық факторлардың маңыздылығын байқады. Ол адамның өзіндік санасы мен өзіндік тұлғасының қалыптасуындағы «өзіндік нысандардың» (selfobjects) рөлін ерекше атап өтті. Бұл нысандар – ата-ана, жақын адамдар немесе басқа да маңызды тұлғалар, олар арқылы бала өзінің өмір сүруін, қажеттіліктерін және өзіндік әлемін түсінеді. Кохуттың бұл идеялары психодинамикалық психотерапия мен Юнгтің аналитикалық психологиясы сияқты басқа да бағыттармен тығыз байланысты болды. Кейіннен, Отто Кернберг, Нэнси Мак-Вильямс сияқты зерттеушілер өзіндік психологияны одан әрі дамытып, оның клиникалық тәжірибедегі қолданылуын кеңейтті. Бұл бағыт, объектілік қарым-қатынастар психотерапиясы, Адлер терапиясы және Классикалық Адлер психотерапиясы сияқты әдістермен де идеялық сабақтастық танытады. Өзіндік психологияның дамуына трансэфференцияға бағытталған психотерапия, қарқынды қысқа мерзімді динамикалық психотерапия, динамикалық деконструктивті психотерапия және тұлғааралық психоанализ сияқты әдістер де өз үлестерін қосты.

Әдістері мен техникалары

Өзіндік психологияның негізгі мақсаты – клиенттің өзіндік сезімін нығайту және оның өзіндік тұлғасын дамыту. Терапиялық сессия барысында терапевт клиенттің айтқандарын мұқият тыңдап, оның сезімдерін, ойларын және тәжірибелерін шынайы қабылдайды. Бұл процесс «эмпатия» деп аталады. Терапевт клиентке оның өзіндік тәжірибесін түсінуге көмектесу үшін «өзіндік нысандар» ретінде әрекет етеді. Мысалы, клиент өзінің жетістіктерін бөліскенде, терапевт оны мақтап, қолдау көрсетеді. Бұл «тартылыс» (mirroring) деп аталады. Егер клиент өзінің қорқыныштарын немесе сезімдерін білдірсе, терапевт оны батыл сезінуге шақырып, «балама» (idealization) функциясын атқарады. Сонымен қатар, терапевт клиенттің өзіндік тәжірибесін дамытуға көмектесу үшін «ішкілендіру» (internalization) процесін қолдайды. Бұл әдістер психодинамикалық психотерапия мен психоанализдің кейбір принциптеріне негізделген, бірақ өзіндік сезім мен тұлғалық өсуге ерекше басымдық береді. Терапевт клиенттің өзіндік қажеттіліктерін қанағаттандыру арқылы, оның өзіндік әлемін байытады.

Өзіндік психологияны кімдер іздейді

Өзіндік психология – бұл өзін тануға, өзінің ішкі әлемін тереңірек түсінуге және тұлғалық өсуге ұмтылатын адамдар үшін өте пайдалы. Бұл әдіс әсіресе, адамдар өздерін жоғалтып алғандай сезінгенде, өмірлік мақсаттарын анықтай алмағанда, өзіндік құндылықтарын жоғалтқанда немесе өзіндік сенімсіздікпен күрескенде қолданылады. Сонымен қатар, адамдардың өмірлік дағдарыстармен, жеке қарым-қатынастардағы қиындықтармен немесе жас ерекшеліктеріне байланысты психологиялық мәселелермен бетпе-бет келгенде өзіндік психология көмек бере алады. Бұл әдіс, объектілік қарым-қатынастар психотерапиясы сияқты, тұлғаның қалыптасуындағы ерте тәжірибелердің маңыздылығын атап көрсетеді. Дегенмен, егер сізде ауыр психикалық аурулар немесе өзіңізге зиян келтіру қаупі болса, алдымен дәрігермен кеңесу қажет.

Өзіндік психология маманы болу жолы

Өзіндік психология маманы болу үшін арнайы білім мен дайындық қажет. Көбінесе, психология немесе психотерапия саласында жоғары білімі бар адамдар бұл бағытта мамандануды таңдайды. Олар арнайы курстардан өтіп, тәжірибелі мамандардың басшылығымен практикалық дағдыларын жетілдіреді. Сертификациялау – бұл маманның біліктілігін растайтын маңызды кезең. Өзіңізге маман іздегенде, оның білімі, тәжірибесі, сертификаттары және оның жұмыс істейтін әдістері туралы ақпаратты сұраудан тартынбаңыз. Тәжірибелі терапевт сіздің қажеттіліктеріңізге сай келетін сенімді серіктес бола алады. Біздің платформамыздан сіз білікті мамандарды таба аласыз.

ЖИІ ҚОЙЫЛАТЫН СҰРАҚТАР (FAQ)

Өзіндік психология деген не?

Өзіндік психология – адамның өзіндік сезімін, тұлғалық дамуын және өзіндік санасын тереңірек түсінуге бағытталған психотерапия әдісі. Ол адамның өзін толыққанды сезініп, өмірдегі орнын айқындауға көмектеседі.

Өзіндік психология қалай жұмыс істейді?

Терапевт пен клиент арасындағы эмпатияға негізделген қарым-қатынас арқылы жұмыс істейді. Терапевт клиенттің өзіндік тәжірибесін шынайы қабылдап, оның өзіндік әлемін дамытуға көмектеседі.

Өзіндік психология кімге пайдалы?

Өзін тануға, тұлғалық өсуге ұмтылатын, өзіндік құндылықтарын жоғалтқан немесе өзіндік сенімсіздікпен күрескен адамдарға өте пайдалы.